رابطه خداوند با زمان و مکان

0

خدمت استاد معزز دکتر فنایی اشکوری (حفظه الله تعالی)
سلام علیکم
عارف کبیر میرزا جواد آقای ملکی تبریزی در رساله شریف لقاءالله ص69-80 در جمله ای می فرمایند:
ان الحق تعالی لا اشکال فی کون وجوده الخارجی غیر محدود بحدّ وغیر فاقد للکمال، وانّه موجود فی کل مکان وزمان وجوداً حقیقیاً
خارجیاً.....
------------------------------
به این جمله توجه فرمایید:
وانّه موجود فی کل مکان وزمان وجوداً حقیقیاً خارجیاً
--------------
در حالی که زمان و مکان نیز ملکه و عدم برای موجود مقداری و متجزی بوده و وجوداً و عدماً به خداوند نسبت داده نمیشود، بلکه او تبارک و تعالی خالق و آفریننده زمان و مکان است، و او بود و زمان و مکان نبود، پس چگونه ممکن است خود در آفریده خود تحقق یابد؟!
کیف یجری علیه ما هو اجراه ویحدث فیه ما هو احدثه؟!
(بحار الانوار، ۵۴/۲۸۵٫)
 
«چگونه بر او جریان یابد آنچه خود جاری میسازد، و در خود او موجود شود آنچه خود ایجاد می­فرماید»؟!
 
علاوه بر این که وجود داشتن او به ذات خود در گستره زمان و مکان ملازم با مقداری و متجزی و مخلوق بودن اوست.
----------------------------------------
چه پاسخی به این شبهه و اشکال می توان داد؟
تشکر.
التماس دعا

پاسخ داده شده
بحث حل شده است.

پاسخ پذیرفته شده

  • پاسخ توسط مدیر روز سه شنبه, جولای 09 2013, 12:40 PM
    بی شک خداوند سبحان موجود مادی نیست و احکام مادی همچون زمان و مکان را ندارد. او نه محدود به مکان است و نه محکوم زمان. موجود مکانی اولا مادی است و ثانیا محدود است؛ در جای هست و در جایی نیست. موجود زمانی مادی است و محدود است و همه حقیقتش بالفعل محقق نیست، بلکه تدریجا تحقق می یابد و در نتیجه ناقص است.

    از طرف دیگر خداوند محیط به همه چیز است. چون نامتناهی است، هیچ عرصه ای از او خالی نیست. خدا همیشه و همه جا حاضر است. اگر در جایی و در زمانی حاضر نباشد وجودش محدود و متناهی می شود. این مفاد همان آیه است که می فرماید: و هو معکم اینما کنتم. هرجا باشیم خدا با ما هست. و نحن اقرب الیکم من حبل الورید.

    پس هر دومطلب درست است. هم خدا فوق زمان ومکان است وهم همیشه و همه جا حاضر است. خدا مکانی و زمانی نیست و در نتیجه محکوم به احکام زمان و مکان نیست، اما هیچ زمان و مکانی از او خالی نیست و این خاصیت مطلق و نامتناهی بودن است. هر موجود مادی در مکان خاص و زمان یا زمان های خاص حضور دارد و دستکم در بیرون از مکان و زمان حضوری ندارد، اما خداوند در همه مکان و زمان ها و همینطور ورای زمان حضور دارد.

    حضور خدا در زمان و مکان مانند حضور موجودات مادی نیست تا منتهی به ذواجزاء بودن خداوند شود، از تشبیه بسیار ناقص و صرفا برای تقریب به ذهن مثل حضور نفس بسیط در بدن ذواجزاست.

    نکته کلیدی: هم موجود مادی در زمان و مکان حاضر است، هم خداوند؛ اما موجود مادی موجودی است که زمان و مکان بر آن محیط است و در نتیجه زمانی و مکانی است؛ اما خداوند بر زمان و مکان محیط است ودر نتیجه فوق زمانی و مکانی است. تفاوت آنها تفاوت مطلق و مقید است.

    به وجه دیگر می توان گفت که خداوند در مقام ذات ورای زمان و مکان و هر چیزی است، اما در مقام ظهور و فعل با همه و در همه است.

  • هنوز به این بحث پاسخی داده نشده است
پاسخ شما
برای ثبت کامنت باید ابتدا وارد شوید.

استفاده از مطالب اين سايت با ذکر منبع بلامانع است

طراحي: ايرنا هاست