تعلیقاتی بر کتاب پدیدار شناخت تاریخ استعلایی فلاسفۀ اسلامی

نوشته شده در فلسفه

                                                    

                                                                         محمد فنائی اشکوری

کتاب "پدیدار شناخت تاریخ استعلایی فلاسفۀ اسلامی" اثر جناب استاد منوچهر صدوقی سها در سال 1393 از سوی پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی در 1045 صفحه، در دو مجلد منتشر گردید.
این کتاب حاوی پژوهش ها و تأملات نویسندۀ محترم دربارۀ چیستی فلسفۀ اسلامی و تاریخ آن است. مؤلف محقق ضمن ارائه دیدگاه خویش در زمینه های یادشده، آراء مستشرقان و اتباع آنان را در این زمینه نقد و بررسی می کند. کتاب همچنین حاوی رسائل کوتاه و بلندی از نویسندگان قدیم و جدید و شرقی و غربی دربارۀ مسائل مورد بحث در کتاب است که گنجینه ای ارزشمند را در این زمینه در اختیار محققان قرار می دهد. حجم قابل توجهی از کتاب را همین رسائل منقول تشکیل می دهد. 
به نظر می رسد ذکر برخی مطالب بدیهی و مقبول در اثر محققانه ای در این سطح شاید لازم نباشد. از این قبیل است بازگویی برخی مباحث منطقی مورد اجماع، مانند ابتناء علم به مجهولات بر معلومات پیشین و تقسیم مجهولات به تصوری و تصدیقی و امکان اکتساب مجهولات از معلومات که در صفحات 108 و 109 آمده است. با حذف این نوع مباحث می توان قدری در حجم کتاب صرفه جویی کرد.

نقش خواجه نصیر طوسی در فلسفه

نوشته شده در فلسفه

ه مناسبت سالروز تولد خواجه نصیرالدین طوسی محمد فنایی اشکوری مطرح کرد
۳ نقش مهم خواجه‌نصیر در فلسفه اسلامی
عضو هیأت علمی مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره) گفت: یکی از مهمترین تلاش‌های خواجه نصیر دفاع منطقی و متین از حمله‌هایی بود که به فلسفه می‌شد. او فلسفه را احیا و از مرزهای فلسفه پاسداری و نگاهبانی کرد.
به گزارش خبرنگار آیین و اندیشه خبرگزاری فارس، خواجه نصیرالدین طوسی با تمام فراز و نشیب¬‌های دوران زندگی خود در بسیاری از رشته¬ه‌ای علمی صاحب نظر بوده و کتاب¬هایی را نیز تألیف کرده است. تعداد کتب و رساله¬‌هایی که به خواجه نصیر نسبت داده می‌شود، به 190 عنوان می‌¬رسد. زمانی که خواجه وارد میدان علم کلام شد، ‌کلام شیعی جان گرفت و نه تنها این علم را ارتقا بخشید، بلکه کلام شیعی را به فلسفه الهی تبدیل کرد، اگر خواجه نصیرالدین طوسی به ظهور نرسیده بود، امروز حکیمی مانند ملاصدرا و پیروان او همچون حکیم زنوزی و علامه طباطبایی را نداشتیم.
محمدفنایی اشکوری در این باره می‌گوید: خواجه نصیر هم فیلسوف بود و هم متکلم. هم استاد فلسفه است و هم نام آور در کلام و چون چنین بود توانست طرحی نو دراندازد و کلام فلسفی را تأسیس کند.
درباره تفکر فلسفی و اندیشه اخلاق خواجه نصیرالدین طوسی با دکتر محمد فنائی اشکوری استاد فلسفه و عرفان تطبیقی در مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی (ره) گفت‌وگو نشستیم که در ادامه می‌خوانیم:

فلسفه چیست؟

نوشته شده در فلسفه

فلسفه چیست و فیلسوف کیست؟

فلسفه تفکر عقلی دربارۀ مسائل بینادین و غایی در هر موضوعی است. فلسفه در هر موضوعی به دنبال پرسش­های خاصی است؛ پرسش­هایی بنیادین و غایی دربارۀ چیستی، هستی و چرایی امور، پرسش­هایی فلسفی هستند. فلسفه به این معنا از جهت موضوع هیچ محدودتی ندارد و همه چیز را دربر می­گیرد. به عبارت دیگر، دربارۀ هر چیزی می­توان بحث فلسفی کرد. اما آنچه به این کثرت­ها وحدت می بخشد و همه را تحت عنوان فلسفه قرار می­دهد، روش و نوع رویکرد آن است. فلسفه به این معنا تفکر است که نوعی فعالیت است. این تفکر به روش عقلی محض است. در فلسفه سروکار ما با تجزیه و تحلیل و استدلال عقلی است.

فیلسوف نمی­خواهد در شک بماند. او به شناخت ظنی (احتمال راجح) هم قانع نیست. همچنین در فلسفه جایی برای تقلید از دیگران نیست. فیلسوف می­کوشد تا جایی که ممکن است از راه استدلال معتبر عقلی (برهان) به شناخت یقینی برسد. هدف ما از پرداختن به فلسفه، شناختن حقیقت اشیاست در حدی که برای ما مقدور است. با شناخت حقیقت اشیا انسان از جهت عقلی به کمال می­رسد. از این رو، حکما گفته اند غایت فلسفه استکمال نفس است. البته همۀ علوم نظری و عملی در نهایت باید به کمال و سعادت انسان کمک کنند. استکمال نفس انسانی غایت نهایی فلسفه و البته هر عمل اختیاری عقلانی باید باشد. از نگاه اسلامی غایت هر علم و عملی باید قرب به حق تعالی باشد که همان کمال حقیقی است. اما غایت خاص فلسفه به این معنا، شناخت حقایق و ارزش­ها یا هست ها و باید هاست.

رازداری در فلسفه

نوشته شده در فلسفه

سؤال: علم خدا به جزئیات و مسئله سرّ پوشی در فلسفه
موشه هالبرتال در کتاب خود درباره آثار و زندگی ابن میمون می نویسد که فیلسوف قرطبه مانند اسلاف خود (از جمله فارابی و افلاطون) قائل به این مسئله بود که چون جمهور مردم (عوام) از درک برخی پیچیدگی های فلسفی عاجز هستند برای حفظ نظام جامعه بایستی آن حقایق را از ایشان مخفی نگه داشت.

ادله خدا شناسی

نوشته شده در فلسفه

سلام عليكم بنده طلبه ي قم هستم. چند وقت هست كه بنده دچار شبهه ي خداشناسي شدم و رفتم سراغ كتاب هاي استدلالي و قانع شدم. ولي چند چيز گوشه ي ذهنم را مشغول كرده است :1 من استدلال مخالفين را نخوانده أم؛ البته كم خوانده أم، حال شايد آن ها درست مي گویند.2. آقاي ملكيان گفته است كه تمام استدلال هاي خداشناسي را رد مي كنم. اميدوارم با راهنماييتون بنده را كمك كنيد.

استفاده از مطالب اين سايت با ذکر منبع بلامانع است

طراحي: ايرنا هاست